Dream Theater: I try to approach my work like a mathematician

Article Author: Lukasz Brzozowski

January 13, 2023

Mike Mangini is not only Dream Theater’s drummer and author of five world records, but also a talker. Our conversation was unceremoniously interrupted by Zoom’s time limit, but with the prog metal legends’ upcoming European tour, we managed to chat about plans, lack of coincidences and constant activity in many fields.

Lukasz Brzozowski: What is it like to be Mike Mangini?

Mike Mangini: You’ve got me a bit confused, so it’s best to assume I don’t know what it’s like [laughs]. On a more serious note, there’s more to life than looking at yourself in the mirror and being self-absorbed. If I analyze something, it is primarily in the context of who or what I would like to become in the near future. I constantly set new goals for myself and try to jump over the bar, which is not easy, but I work on different things every day. I work on many fronts so as not to stagnate in one position – otherwise my creativity would be killed sooner or later.

Even before you joined Dream Theater twelve years ago, you mentioned that you don’t like boredom.

Great words. Time flies, but I still have a similar attitude, for which I am grateful. I play in Dream Theater and am active in the band field, compose my own stuff, sell a lot of memorabilia, write books, and collaborate with scientists. I always like to pass my feelings and visions on to qualified people in the field to take them and turn them into something positive. Something that can be passed on as a model of behavior or anything with any long-term benefit. Of course, this only sounds nice and charming; in reality all this fun can be quite exhausting, and involves hard work. However, if the results of such activities are satisfactory, the game always turns out to be worth the candle. Going back to the first question, this is what being me is all about.

Since you think every day about what you’d like to become and follow a rigorous work ethos, it’s hard not to get the impression that to some extent you’re a dreamer, only more practical than many other dreamers.

Simply put, I’m all about development, and if I want to develop, I do it like everyone else – through free will. Nothing happens just like that, at the snap of a finger. All changes in the world – especially those that are greatly influenced by people – are the result of a will strong enough to influence the arrangement of specific events. There is a reason or purpose behind everything done, and I have a lot of confidence in that, and at the same time I agree with you – dreams are important too. Naturally, you have to rock the boat a bit, project a vision in a particular area for a while, and when you decide that this is what you want, you have to earn it, that is, use your own willpower. This may not be the case for everyone, but that’s exactly how it is for me.

The goal is the most important thing?

Surely you must have something you are striving for, otherwise you’re spinning your wheels, and even when you achieve something, you are often not fully aware of the importance of this achievement. Personally, I prefer to avoid such situations, so I write down a lot of things for myself so that I can then tick them off systematically and at the right pace. I am what I am, I am aware of my own limitations, so I try as hard as I can. It’s simple – if you are thinking about something, the idea matures in your head and you are getting more and more interested in putting it into practice, go for it without giving it any thought. Of course, there’s a lot of hard work behind it, but every cool thing comes at a price.

You seem like someone who doesn’t believe in coincidences.

True, I wouldn’t explain everything by coincidence. Everything has a reason. Of course, I’m aware that coincidences happen, I can analyze their genesis, but I wouldn’t trivialize every non-standard event into something random, because that’s not the point at all.

But sometimes it’s hard to tell the difference.

That’s right, but the differences are important. The whole world is in motion – and so is the universe – so we are also moving. No human being stands still, but takes small steps or big leaps forward; everything depends on the individual, but even the slightest development is inevitable. This has many consequences. In doing so, I don’t want to urge everyone to over-analyze their own actions or look for meaning in everything. I assume that many people do not need this for anything, and I absolutely understand their approach. I will say more: follow your heart and in the end you will be met with something you have earned. Nothing is simpler than that.

Seemingly simple, and yet you talk about it with a philosophical bent.

A bit so, because functioning on this planet is not as obvious and one-sided as some would like it to be. If it were, absolutely nothing would surprise us, we’d anticipate every possible scenario, so that no unpleasant events would happen, but we both know that’s not the case. I understand why people are most willing to trust their entire lives to chance, but I don’t believe in its presence in every aspect of life. That would be far too simple. It’s very difficult to find something that would happen for no reason at all.

I asked you what it’s like to be you, since you’ve been playing in the biggest prog-metal band in the world since 2011. You are watched by several thousand people every night, so you are in a very responsible, though also comfortable, position. What do you do to ensure that a comfortable career in a band with an established status doesn’t lead to laziness and diminished creativity?

This may sound alarming, but every day I get up with the thought that another wake-up call is not at all guaranteed for me [laughs].

But do you have any health problems?

No, everything is fine. It’s just that life is not a winning lottery ticket – we don’t get anything for free. If you are in a really great position, like I am in Dream Theater, for example, you have to work hard to keep it. If I’d started blowing it all off and watching TV instead of practicing, I’d probably be kicked out of the band in no time. I appreciate all the circumstances and all the people who make my current life possible, and I’m actually happy with it. I have received many gifts from fate, so I try to show gratitude, instead of treating them as something I was due because I thought of it that way. I treat positive situations that I often don’t expect as opportunities, and Dream Theater was exactly that. That’s why I decided that I had to stand on my head in order not to miss this opportunity.

Without a strictly developed plan, you don’t even get down to business?

Maybe not that much, no, but I prefer to have every variant of a given situation planned out – at least one that I can foresee – than to stand around later with my mouth gaping because something didn’t go my way. I arrange specific visions in my head for each situation, and the more ideas I have, the greater the chance that the final outcome will be one of them. This gives a certain sense of peace of mind.

Do you translate this into music as well?

As much as possible. The thing I have with playing drums is that I don’t act on my instincts. It’s pure science and very clearly defined patterns of action. As a drummer, I try to approach my work a bit like a mathematician. I think about it in logical terms and try to find all possible solutions to a given task – I have already written three books about it, and I have two more on the way, I take the subject very seriously. Some time ago I created a map, with the help of which I managed to categorize every beat, every fill and every possible option for playing a given drum part. I don’t think it’s possible to go any further with that. You can find absolutely everything you can wring out of a kit on this map. When I compose new music – and even more so when I play a concert – I think about it, which is very inspiring, because I know I can play literally anything. At the same time, I see improvisation as an essential part of my craft, but not in the context of random licks thrown in on the fly, but a finely tuned process that somehow colors the whole performance.

You mention being constantly grateful for what you get, but I don’t believe you’re never grumpy.

Of course I can be grumpy, angry, sad, and sometimes even seething with anger or frustration, but I know when I need to step back so I don’t fall into a black hole. I fight negative emotions if they appear on the horizon, but there’s nothing wrong with feeling bad sometimes. We are human, and a depressed mood is very human. It’s just important not to get swept away by it.

What should be done to avoid being swamped by it?

As a rule, I just pray for calmness and control over what can be controlled, but there are, of course, many things that slip through my fingers. However, there are times when anger is a good thing, and I allow it in appropriate doses. I take a similar approach to frustration. Nevertheless, I don’t allow myself to be dragged through a black hole, because trying to escape from it is an extreme ordeal. Besides, I know that when I die, I will have to answer for all the things I have done. Of course, this prospect scares me a bit, so I try to be the best person possible and fight against adversity or my own shortcomings. If there are mistakes in life, I eliminate them. It’s comparable to erasing the blackboard at school. The more things on it, the more time it will take you to remove them. You have to make steady progress and clean that blackboard regularly, and then you will feel that your life is moving in the right direction. I can’t imagine any other scenario in my case.

But the mistakes we make are part of our identities.

Of course, that’s why I don’t consider them the worst thing that can happen to anyone. It’s just important to learn from them. Let me give you an example of a positive mistake that taught me a valuable life lesson. When I was thirteen, I auditioned as a classical percussionist in a local orchestra. It wasn’t a school band, it was a statewide band where I come from, which is Massachusetts. Even then I was really quite skilled, so I could play all the material with one hand. I’m not exaggerating.

What went wrong?

My mind and thoughts were in the wrong place at the wrong time. At one point I just went numb, I was unable to play anything meaningful. I might as well have fallen to the ground, knocking out a few teeth in the process – I would have felt exactly the same shame at both situations. Do you know why that happened? Because at one point, literally for a brief moment, I didn’t think about what I was supposed to play and how to present myself, I just stared at the shirt of one of the people in the room. That was enough for the focus to completely fly away. Now I don’t allow myself to make such mistakes.

Is it easier for you to stay focused today? After all, you are no longer a carefree teenager, but the drummer in a band whose hallmark is perfectionism in every field.

I’m a very weak person, like most of us, so imperfections are a natural part of my character, but a clearly defined work system certainly helps. I do everything within my comfort zone. If I paid attention to the people who stand in the front rows with their phones, I would automatically fail, so I try not to think about it. In addition, I also understand that this is a special moment in their lives, so they want to capture it. The process of playing itself is a small part of all the things you have to deal with in a band. On top of that there’s a lot of things on a mental level, taking criticism, proper PR, interviews – I can’t babble in interviews and say stupid things like I used to.

At the same time, the specter of Mike Portnoy and the fans who demand his return hangs over you all the time.

Portnoy is a great drummer who did a lot of great things, and I understand those people. Somehow I got used to the negative voices, though I used to take them hard, but now I know that when Dream Theater fans get used to something, they don’t like making changes. This is of course not a bad thing, but I have a different approach myself. I like Black Sabbath with Dio and Ozzy. Van Halen? Both Hagar and David Lee Roth are amazing artists. I don’t limit myself.

Original text

Dream Theater: Staram się podchodzić do swojej pracy jak matematyk

Autor Artykułu Łukasz Brzozowski

13 styczeń 2023

Mike Mangini to nie tylko perkusista Dream Theater i autor pięciu rekordów świata, ale także gaduła. Rozmowę bezceremonialnie przerwał nam limit czasowy Zooma, ale przy okazji nadciągającej trasy legend prog metalu po Europie, zdążyliśmy pogadać o planach, braku przypadków i stałej aktywności na wielu polach.

Łukasz Brzozowski: Jak to jest być Mikiem Manginim?

Mike Mangini: Trochę zbiłeś mnie z tropu, więc najlepiej będzie uznać, że nie wiem, jak to jest [śmiech]. Mówiąc poważniej, życie to coś więcej niż obserwowanie siebie w lustrze i popadanie w samozachwyt. Jeśli już coś analizuję, to przede wszystkim w kontekście tego, kim lub czym chciałbym się stać w najbliższej przyszłości. Niezmiennie stawiam sobie nowe cele i próbuję przeskakiwać poprzeczki, co nie jest łatwe, ale każdego dnia pracuję nad różnymi rzeczami. Działam na wielu frontach, by nie zastygnąć w jednej pozycji – inaczej moja kreatywność prędzej czy później zostałaby zabita.

Jeszcze przed angażem w Dream Theater dwanaście lat temu wspominałeś, że nie lubisz nudy.

Święte słowa. Czas leci, ale nadal mam podobne podejście, za co jestem sobie wdzięczny. Gram w Dream Theater i działam na poletku zespołowym, komponuję własne rzeczy, sprzedaję wiele memorabiliów, piszę książki, a do tego współpracuję z naukowcami. Zawsze lubię przekazywać swoje odczucia i wizje dalej po to, by zajęły się nimi wykwalifikowane w danej dziedzinie osoby i przekuły je w coś pozytywnego. Coś, co można przekazywać jako model zachowania albo cokolwiek przynoszącego jakiekolwiek długofalowe korzyści. Oczywiście to tylko brzmi tak ładnie i uroczo, w rzeczywistości cała ta zabawa potrafi nieźle wymęczyć, wiąże się z ciężką pracą. Jeżeli jednak efekty takich działań są zadowalające, gra zawsze okazuje się warta świeczki. Wracając do pierwszego pytania, na tym właśnie polega bycie mną.

Skoro każdego dnia myślisz o tym, kim chciałbyś się stać i kierujesz się rygorystycznym etosem pracy, trudno nie odnieść wrażenia, że w jakimś zakresie jesteś marzycielem, tylko bardziej praktycznym niż wielu innych marzycieli.

Najzwyczajniej w świecie chodzi mi o rozwój, a jeśli chcę się rozwijać, robię to jak każdy – za pomocą nieprzymuszonej woli. Nic nie dzieje się ot tak, na pstryknięcie palcem. Wszystkie zmiany na świecie – zwłaszcza te, na które ogromny wpływ mają ludzie – to wynik woli na tyle silnej, że wpływającej na układ konkretnych wydarzeń. Za każdą wykonaną rzeczą stoi jakiś powód albo cel i mam co do tego dużą pewność, a jednocześnie zgadzam się z tobą – marzenia też są istotne. Siłą rzeczy musisz nieco bujać w obłokach, przez jakiś czas projektować wizję w danej dziedzinie, a gdy uznasz, że właśnie tego chcesz, musisz na to zapracować, czyli użyć własnej woli. Być może nie każdego cechuje takie podejście, ale u mnie dokładnie tak to wygląda.

Cel jest najistotniejszy?

Na pewno musisz mieć coś, do czego dążysz, bo inaczej kręcisz się wokół własnej osi, a nawet jak coś osiągniesz, to często nie jesteś w pełni świadom wagi tego dokonania. Osobiście wolę unikać takich sytuacji, dlatego zapisuję sobie mnóstwo rzeczy, by następnie systematycznie i w odpowiednim tempie je odhaczać. Jestem jaki jestem, mam świadomość własnych ograniczeń, dlatego staram się tak bardzo, jak tylko potrafię. Sprawa wygląda prosto – jeśli myślisz o czymś, pomysł dojrzewa w twojej głowie i coraz bardziej zależy ci na wcieleniu go w życie, idź w to bez żadnego zastanawiania się. Oczywiście stoi za tym mnóstwo ciężkiej pracy, ale każda fajna rzecz ma swoją cenę.

Sprawiasz wrażenie kogoś, kto nie wierzy w przypadki.

To prawda, nie tłumaczyłbym wszystkiego dziełem przypadku. Wszystko ma swój powód. Mam oczywiście świadomość, że przypadki się zdarzają, potrafię przeanalizować ich genezę, ale nie spłycałbym każdego niestandardowego wydarzenia do miana czegoś losowego, bo zupełnie nie w tym rzecz.

Ale czasami trudno to od siebie odróżnić.

Zgadza się, ale różnice są istotne. Cały świat jest w ruchu – wszechświat zresztą też – dlatego my także poruszamy się. Żaden człowiek nie stoi w miejscu, wykonuje drobne kroczki lub duże susy do przodu, wszystko zależy od jednostki, ale nawet najdrobniejszy rozwój jest nieunikniony. Niesie to za sobą wiele następstw. Nie chcę w ten sposób namawiać każdego do nadmiernego analizowania własnych czynów czy doszukiwania się sensu we wszystkim. Zakładam, że wielu osobom nie jest to do niczego potrzebne i absolutnie rozumiem ich podejście. Powiem więcej, idźcie za głosem serca, a na końcu spotka was coś, na co zapracowaliście. Nic prostszego.

Niby proste, a jednak mówisz o tym z filozoficznym zacięciem.

Trochę tak, bo funkcjonowanie na tej planecie nie jest tak oczywiste i zerojedynkowe, jak niektórzy by tego chcieli. Gdyby tak było, nie mogłoby nas zaskoczyć zupełnie nic, przewidywalibyśmy każdy możliwy scenariusz, dzięki czemu nie dochodziłoby do żadnych przykrych wydarzeń, ale obydwaj wiemy, że wygląda to zupełnie inaczej. Rozumiem, dlaczego ludzie najchętniej zawierzyliby całe życie przypadkowi, ale nie wierzę w jego obecność w każdym aspekcie życia. To byłoby stanowczo zbyt proste. Bardzo trudno znaleźć coś, co wydarzyłoby się bez żadnego powodu.

Zapytałem, jak to jest być tobą, bo od 2011 roku grasz w największym zespole progmetalowym na świecie. Każdego wieczora jesteś obserwowany przez kilka tysięcy osób, więc znajdujesz się na bardzo odpowiedzialnej, choć też komfortowej pozycji. Co robić, by wygodna kariera w kapeli z wyrobionym statusem nie doprowadziła do lenistwa i obniżonej kreatywności?

Może to zabrzmi niepokojąco, ale każdego dnia wstaję z myślą o tym, że kolejna pobudka wcale nie jest mi zagwarantowana [śmiech].

Ale nie masz problemów zdrowotnych?

Nie, wszystko w porządku. Po prostu życie nie jest losem wygranym na loterii – nie dostajemy niczego za darmo. Jeśli znajdujesz się w naprawdę świetnej pozycji, jak na przykład ja w Dream Theater, musisz harować, by to utrzymać. Gdybym zaczął wszystko olewać i oglądał telewizję zamiast ćwiczyć, pewnie wyleciałbym z zespołu w ekspresowym tempie. Doceniam wszystkie okoliczności i wszystkich ludzi, którzy umożliwiają mi obecne życie, jestem z niego w gruncie rzeczy zadowolony. Otrzymałem wiele prezentów od losu, dlatego staram się okazywać wdzięczność, zamiast traktować je jako coś, co mi się należało, bo tak sobie wymyśliłem. Pozytywne sytuacje, których często się nie spodziewam, traktuję jako okazje, a Dream Theater było dokładnie czymś takim. Dlatego postanowiłem, że muszę stanąć na głowie, by nie zaprzepaścić tej szansy.

Bez ściśle opracowanego planu nawet nie zabierasz się do działania?

Może aż tak, to nie, ale wolę mieć zaplanowany każdy wariant danej sytuacji – przynajmniej taki, który mogę przewidzieć – niż później stać z rozdziawionymi ustami, bo coś poszło nie po mojej myśli. Układam sobie w głowie konkretne wizje dotyczące poszczególnych sytuacji, a im więcej mam pomysłów, tym większa szansa, że ostateczny rezultat okaże się zgodny z którymś z nich. To daje pewne poczucie spokoju.

Przekładasz to także na muzykę?

Jak najbardziej. Z grą na perkusji mam tak, że nie działam wiedziony instynktami. To czysta nauka i bardzo jasno określone schematy działań. Jako bębniarz staram się podchodzić do swojej pracy trochę jak matematyk. Myślę o niej w kategoriach logicznych i próbuję znaleźć wszystkie możliwe rozwiązania danego zadania – napisałem o tym już trzy książki, a w drodze mam kolejne dwie, podchodzę do tematu bardzo poważnie. Jakiś czas temu stworzyłem mapę, za pomocą której udało mi się skategoryzować każdy beat, każde przejście i każdą możliwą opcję zagrania danej partii perkusyjnej. Chyba nie da się zajść z tym dalej. Znajdziesz na tej mapie absolutnie wszystko, co możesz wykrzesać z zestawu. Gdy komponuję nową muzykę – a już tym bardziej, gdy gram koncert – myślę o tym, co jest bardzo inspirujące, bo wiem, że mogę zagrać dosłownie wszystko. Jednocześnie postrzegam improwizację jako istotną część swojego warsztatu, ale nie w kontekście rzuconych na poczekaniu losowych zagrywek, tylko dopiętego na ostatni guzik procesu, który niejako ubarwia cały występ.

Wspominasz o nieustannej wdzięczności za to, co cię spotyka, ale nie wierzę, że nigdy nie bywasz zrzędliwy.

Oczywiście, że bywam zrzędliwy, zły, smutny, a czasami wręcz pogrążony w gniewie czy frustracji, ale wiem, kiedy muszę się z tego wycofać, by nie wlecieć w czarną dziurę. Walczę z negatywnymi emocjami, jeśli pojawiają się na horyzoncie, ale nie ma nic złego w tym, że czasami czujemy się źle. Jesteśmy ludźmi, a obniżony nastrój jest bardzo ludzki. Po prostu nie wolno dać się mu omotać.

Co robić, by nie dać się mu omotać?

Z reguły po prostu modlę się o spokój i panowanie nad tym, co da się kontrolować, ale istnieje oczywiście wiele spraw wymykających mi się z rąk. Bywają jednak momenty, gdy gniew jest czymś dobrym i dopuszczam je do siebie w odpowiednich dawkach. Podobnie podchodzę do frustracji. Niemniej nie pozwalam sobie na bycie wciągniętym przez czarną dziurę, bo próba ucieczki z niej to ekstremalna przeprawa. Poza tym wiem, że gdy już umrę, będę musiał odpowiedzieć za wszystkie rzeczy, które zrobiłem. Oczywiście lekko przeraża mnie ta perspektywa, dlatego staram się być jak najlepszą osobą i walczyć z przeciwnościami losu czy własnymi przywarami. Jeśli w życiu pojawiają się błędy, eliminuję je. To rzecz porównywalna do ścierania tablicy w szkole. Im więcej rzeczy na niej widnieje, tym ich usunięcie zajmie ci więcej czasu. Trzeba dokonywać stałego progresu i regularnie czyścić tę tablicę, a wtedy będziesz czuł, że twoje życie zmierza w odpowiednim kierunku. Nie wyobrażam sobie innego scenariusza w moim przypadku.

Ale popełniane błędy to część naszych tożsamości.

Oczywiście, dlatego nie uważam ich za najgorsze, co może się przytrafić komukolwiek. Po prostu należy wyciągać z nich wnioski. Podam ci przykład pozytywnego błędu, który dał mi cenną lekcję na całe życie. Gdy miałem trzynaście lat, zgłosiłem się na przesłuchanie jako klasyczny perkusista w lokalnej orkiestrze. Nie był to zespół szkolny, tylko działający na skalę całego stanu, z którego pochodzę, czyli Massachusetts. Już wtedy miałem naprawdę spore umiejętności, więc mógłbym zagrać cały materiał jedną ręką. Nie przesadzam.

Co poszło nie tak?

Mój umysł i myśli znalazły się w złym miejscu i w złym czasie. W pewnym momencie po prostu odrętwiałem, nie byłem w stanie zagrać niczego sensownego. Równie dobrze mógłbym paść na ziemię, wybijając sobie przy tym kilka zębów – czułbym dokładnie taki sam wstyd przy obydwu sytuacjach. Wiesz dlaczego do tego doszło? Ponieważ w pewnym momencie, dosłownie przez krótką chwilę, nie myślałem o tym, co mam zagrać i jak się zaprezentować, tylko zagapiłem się na koszulę jednej z osób na sali. To wystarczyło, by skupienie kompletnie odleciało. Teraz nie pozwalam sobie na takie błędy.

Dziś łatwiej utrzymać ci skupienie? Przecież nie jesteś już beztroskim kilkunastolatkiem, tylko perkusistą w zespole, którego znakiem rozpoznawczym pozostaje perfekcjonizm na każdym polu.

Jestem bardzo słabym człowiekiem, jak większość z nas, więc niedoskonałości to naturalna część mojego charakteru, ale jasno określony system pracy z pewnością pomaga. Robię wszystko w zgodzie ze swoją strefą komfortu. Gdybym zwracał uwagę na ludzi, którzy stoją w pierwszych rzędach z telefonami, z automatu zaliczyłbym wpadkę, dlatego staram się o tym nie myśleć. Dodatkowo rozumiem też, że to wyjątkowa chwila w ich życiu, więc chcą ją uwiecznić. Sam proces grania stanowi małą cząstkę wszystkich rzeczy, z jakimi musisz się zmagać w zespole. Dochodzi do tego mnóstwo rzeczy na poziomie mentalnym, przyjmowanie krytyki, należyty PR, wywiady – nie mógłbym bełkotać w rozmowach i mówić głupot, tak jak kiedyś.

Jednocześnie cały czas wisi nad tobą widmo Mike'a Portnoya i fanów, którzy żądają jego powrotu.

Portnoy to wspaniały perkusista, który zrobił mnóstwo świetnych rzeczy i rozumiem tych ludzi. W jakimś sensie przyzwyczaiłem się do negatywnych głosów, choć kiedyś znosiłem je ciężko, ale teraz wiem, że kiedy fani Dream Theater przyzwyczają się do czegoś, nie lubią wprowadzania zmian. To oczywiście nic złego, ale sam mam inne podejście. Lubię Black Sabbath z Dio i z Ozzym. Van Halen? Zarówno Hagar, jak i David Lee Roth to niesamowici artyści. Nie ograniczam się.